index

Roodheid, jeuk, branderigheid of schilfers na een nieuwe crème, make-up of zeep: bijna altijd gaat het om een contactreactie op één of meer ingrediënten. De bekendste boosdoeners zijn toegevoegde geurstoffen (parfum), bepaalde conserveermiddelen en reinigende stoffen, vaak in combinatie met te veel producten tegelijk. De aanpak is daarom tweeledig: eerst de reactie laten kalmeren en de oorzaak vinden, daarna de dagelijkse verzorging terugbrengen naar weinig producten met een korte, leesbare ingrediëntenlijst. Precies daarvoor maakt Fierce Nature handgemaakte gezichts- en bodybalms op basis van pure biologische tallow, zonder synthetische toevoegingen.

Fierce Nature
Kies een mildere huidverzorging
Fierce Nature maakt handgemaakte gezichts- en bodybalms met pure biologische tallow als basis en natuurlijk verkregen ingrediënten.
Bezoeken

Kort samengevat

  • De meeste huidreacties op cosmetica zijn irritatie, geen allergie. Irritatie ontstaat vaak door een optelsom van producten.
  • Geurstoffen en conserveermiddelen zijn de ingrediënten die het vaakst een allergische contactreactie geven.
  • Irritatie kan binnen minuten ontstaan. Een allergische reactie komt meestal pas na 12 uur of later op en piekt rond 48 uur.
  • Bij een reactie: product stoppen, huid afspoelen, ingrediënten nalezen, huid ruim invetten. Bij aanhoudende of ernstige klachten: naar de huisarts (GP).
  • Daarna helpt een eenvoudige routine met weinig producten en een korte ingrediëntenlijst.

Inhoudsopgave

Irritatie of allergie: twee verschillende reacties

Een huidreactie op cosmetica heet in de medische wereld contactdermatitis: een ontsteking van de huid door iets wat ermee in aanraking kwam. Er zijn twee hoofdvormen.

Irriterende contactdermatitis

  • Verreweg de grootste groep. DermNet, de dermatologische kennisbank uit Nieuw-Zeeland, schat dat ongeveer 80% van alle gevallen van contactdermatitis irritatie is.
  • Nederlandse dermatologische bronnen komen voor cosmetica zelfs op ongeveer 90% uit.
  • Oorzaak: een stof beschadigt de huidbarrière direct. Geen afweerreactie nodig.
  • Vaak geen enkele boosdoener, maar een stapeling: een reinigingsgel, een toner, een serum, een crème en make-up, plus droge lucht door de verwarming.
  • Mensen met eczeem of een atopische aanleg (aanleg voor eczeem, hooikoorts en astma) zijn gevoeliger.

Allergische contactdermatitis

  • Kleinere groep, ongeveer 10% van de reacties op cosmetica.
  • Oorzaak: het afweersysteem herkent een stof als vreemd. Dat vergt eerdere blootstelling, ook wel sensibilisatie genoemd. Daarom kan iemand allergisch worden voor een product dat jarenlang geen problemen gaf.
  • Zodra de allergie er is, kan al een kleine hoeveelheid van die stof opnieuw een reactie geven, ook in een ander product.

Een kleine rest bestaat uit zeldzamere vormen: contacturticaria (galbulten binnen minuten), fotocontactdermatitis (reactie in combinatie met zonlicht), acne en kleurveranderingen van de huid.

Het verschil is praktisch van belang. Irritatie verdwijnt vaak door de routine te vereenvoudigen. Een allergie verdwijnt pas als de precieze stof uit alle producten verdwijnt.

Verschillende cosmeticaproducten op een badkamermeubel

Welke ingrediënten het vaakst een reactie geven

Over de oorzaken is de medische literatuur opvallend eensgezind. DermNet noemt drie groepen als meest voorkomende oorzaak van reacties op cosmetica: geurstoffen, conserveermiddelen en PPD (para-fenyleendiamine) in permanente haarverf. Het Nederlandse RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) verzamelde meldingen van huidklachten na cosmetica en vond bij geteste patiënten vooral reacties op isothiazolinonen (een groep conserveermiddelen), op (co)polymeren en op parfum.

Ingrediëntgroep Op het etiket bijvoorbeeld Vaak in
Geurstoffen Parfum, Fragrance, Limonene, Linalool, Citronellol Crèmes, lotions, douchegel, deodorant, make-up
Conserveermiddelen (isothiazolinonen) Methylisothiazolinone, Methylchloroisothiazolinone Producten op waterbasis, shampoo, douchegel
Formaldehyde en formaldehydevrijmakers Formaldehyde, DMDM Hydantoin, Quaternium-15 Shampoo, nagelproducten, sommige crèmes
Reinigende stoffen (surfactants) Cocamidopropyl Betaine Zeep, shampoo, reinigingsgel
Haarverf p-Phenylenediamine (PPD) Permanente haarverf
UV-filters Benzophenone-3, Octocrylene Zonnebrand, dagcrème met SPF
Nagellakhars Tosylamide/Formaldehyde Resin Nagellak
(Co)polymeren Diverse polymeernamen Zonnebrand, make-up, verzorging

Enkele aandachtspunten per groep:

  • Geurstoffen. De belangrijkste oorzaak van allergische contactdermatitis door cosmetica. Op het etiket staat vaak alleen “Parfum” of “Fragrance”, terwijl daarachter tientallen stoffen schuil kunnen gaan. Daardoor is de precieze oorzaak lastig te achterhalen.
  • Isothiazolinonen. Volgens het RIVM samen met geurstoffen relatief het vaakst verantwoordelijk voor allergische reacties. Methylisothiazolinone mag in de EU daarom niet meer in leave-on producten zoals crèmes en bodylotion zitten.
  • Cocamidopropyl betaine. Een schuimende reinigingsstof. Het Amphia Ziekenhuis wijst erop dat zelfs kort contact, zoals bij een shampoo die wordt uitgespoeld, al een allergie kan geven.
  • Nagellak. Een allergie voor nagellakhars toont zich meestal rond de nagel, maar kan ook opduiken op plekken die met de nagels worden aangeraakt, zoals oogleden, gezicht en hals.
  • UV-filters. Sommige UV-filters geven pas een reactie in combinatie met zonlicht.

Een gemeenschappelijke lijn: veel van deze stoffen zitten in producten met water, schuim, geur of kleur. Hoe meer van zulke producten in een routine, hoe groter de kans op contact met een stof die niet past.

Symptomen herkennen

Wanneer en hoe de klachten ontstaan, zegt veel over de oorzaak.

Type reactie Wanneer Wat te zien en te voelen
Sterke irritatie Binnen minuten tot uren Branderig, prikkend, rood
Milde irritatie Na dagen tot weken herhaald gebruik Droog, schilferig, ruw, soms kloofjes
Allergische contactdermatitis Meestal na meer dan 12 uur, piek rond 48 uur Roodheid, zwelling, hevige jeuk, soms blaasjes
Contacturticaria Binnen 5 tot 60 minuten Bultjes, jeuk, tintelen, meestal binnen 24 uur weg

Waar het zich toont:

  • Gezicht, oogleden, lippen, oren en hals zijn het gevoeligst. De huid van de oogleden is dun en reageert snel, ook op stoffen die via de handen worden overgebracht.
  • Een allergische reactie kan zich verder uitbreiden dan de plek waar het product zat.
  • Volgens de NHS wordt de huid bij een lichte huidskleur rood en bij een donkere huid eerder donkerbruin, paars of grijs. Roodheid is dus niet altijd het signaal.

Direct 999 bellen bij zwelling van lippen, tong of keel, benauwdheid, flauwvallen of plotselinge misselijkheid en braken na het gebruik van een product. Dat kan wijzen op anafylaxie: een zeldzame maar levensbedreigende allergische reactie.

Wat te doen bij een huidreactie

Bij huidirritatie door chemicaliën in cosmetica volgt het advies van de NHS een vaste volgorde.

  1. Stoppen. Het verdachte product direct niet meer gebruiken. Bij twijfel tijdelijk alle nieuwe producten weglaten, inclusief make-up.
  2. Afspoelen. De huid zo snel mogelijk afspoelen met lauw water. Niet schrobben, geen scrub of reinigingsborstel.
  3. Ingrediënten nalezen. De lijsten van alle recent gebruikte producten naast elkaar leggen. Terugkerende namen uit de tabel hierboven noteren.
  4. Invetten. Volgens de NHS helpen emollients (verzachtende, vettende middelen die de huidbarrière beschermen) het meest: vaak en ruim aanbrengen. Tijdens een acute reactie is het advies van de huisarts of apotheker leidend voor welk middel.
  5. Vereenvoudigen. Tot de huid rustig is: zo min mogelijk producten. Geen exfoliërende zuren, retinol, parfum of nieuwe actieve stoffen.
  6. Huisarts. Naar de GP bij klachten die niet binnen enkele dagen afnemen, steeds terugkomen, uitgebreid zijn, blaren vormen, ontstoken lijken of rond de ogen zitten. Een huisarts kan een ontstekingsremmende crème voorschrijven en zo nodig doorverwijzen naar een dermatoloog.

De plakproef bij de dermatoloog

Bij een vermoeden van allergie is de plakproef (patch test) de manier om de precieze stof te vinden. Volgens Eczema UK verloopt die zo:

  • Kleine hoeveelheden van bekende allergenen worden in kamertjes op de rug geplakt.
  • De pleisters blijven 2 dagen zitten.
  • De huid wordt na 2 en na 4 dagen beoordeeld.
  • Welke stoffen worden getest, hangt af van de plek van de klachten, werk, hobby’s en de eigen cosmetica. Eigen producten meenemen naar de afspraak helpt.

De plakproef werkt alleen voor allergie, niet voor irritatie. Het resultaat is een lijst met concrete INCI-namen om voortaan te vermijden.

Het etiket lezen: regels in het Verenigd Koninkrijk

Wie een reactie heeft gehad, leest voortaan elk etiket. In het VK gelden daarvoor vaste regels:

  • De lijst begint met het woord “Ingredients” en staat in het Engels.
  • Ingrediënten staan in dalende volgorde van gewicht: het eerste ingrediënt is het grootste bestanddeel.
  • Namen volgen het internationale INCI-systeem, dezelfde namen als in de EU. Water heet bijvoorbeeld “Aqua”.
  • Geur staat als “Parfum”. Bepaalde geurstoffen die vaak met allergie in verband worden gebracht, moeten boven een vaste drempel apart worden genoemd, zoals Limonene, Linalool en Citral.
  • Kleurstoffen staan als CI-nummers. Een lijst achter “+/-” betekent dat een product een van die kleuren kan bevatten, omdat het in meerdere tinten bestaat.
  • Elk product noemt een verantwoordelijke persoon met een adres in het VK en een batchnummer.

Producten van gevestigde Britse en Europese winkels zijn aan die regels gebonden. Bij aankopen via buitenlandse marktplaatsen is extra aandacht nodig: de British Skin Foundation waarschuwt dat producten van buiten het VK en de EU soms stoffen bevatten die hier verboden zijn, zoals kwik, hydrochinon of steroïden.

Handige vuistregels bij het lezen:

  • Hoe korter de lijst, hoe kleiner de kans op een onbekende stof.
  • “Parfum” of “Fragrance” in de lijst: geurstoffen aanwezig.
  • Aqua als eerste ingrediënt: het product bevat water en heeft dus een conserveermiddel nodig. Het conserveermiddel staat meestal achteraan.
  • Een lijst die volledig leesbaar en herkenbaar is, maakt het makkelijk om na een reactie uit te sluiten wat de oorzaak niet kan zijn.

Een rustige routine na een reactie

Omdat irritatie meestal een optelsom is, ligt de oplossing vaak in minder in plaats van meer. Een routine voor een huid die net heeft gereageerd:

Ochtend

  • Gezicht spoelen met lauw water.
  • Eén vettende verzorging, dun aangebracht.
  • Make-up pas weer na een volledig kalme periode, product voor product herintroduceren.

Avond

  • Milde reiniging zonder sterk schuimende stoffen.
  • Dezelfde verzorging als in de ochtend, op droge plekken iets ruimer.

Lichaam

  • Kort douchen, niet te heet.
  • Direct na het afdrogen invetten, zolang de huid nog licht vochtig is.

Nieuwe producten

  • Eén nieuw product per keer, niet meerdere tegelijk. Zo blijft duidelijk waar een reactie vandaan komt.
  • Lijsten vergelijken met de stoffen die eerder problemen gaven of uit de plakproef kwamen.

Een balm past in deze aanpak. Een balm is doorgaans watervrij en heeft dus geen emulgatoren nodig om water en olie te mengen, zoals een crème op waterbasis. Het is één product voor meerdere plekken: gezicht, handen, lippen, ellebogen en droge plekken op het lichaam.

Tallow balms van Fierce Nature

De balms van Fierce Nature zijn ontwikkeld voor precies deze rustige routine:

  • Basis: pure biologische tallow, in de UK met de hand verwerkt.
  • Aanvulling: natuurlijk gewonnen ingrediënten van hoge kwaliteit.
  • Zonder: synthetische toevoegingen.
  • Gebruik: gezicht en lichaam, voor diepe hydratatie en voeding van de huid.

Tallow wordt al eeuwenlang gebruikt in zeep en als verzachtend middel voor een gladdere, soepele en goed gevoede huid. Dankzij de hoge biologische beschikbaarheid werkt tallow volgens onze opzet als diep doordringende huidvoeding.

Het assortiment:

Bij een actieve, ernstige of aanhoudende reactie blijft het advies van de huisarts of dermatoloog leidend. Voor de verzorging daarna: één balm met een korte lijst in plaats van een plank vol potjes.

Ons perspectief

Huidproblemen door cosmetica kennen wij van dichtbij. De oprichter van Fierce Nature groeide op in Zuid-Afrika met gangbare cosmetica: scheergel, ontharingscrème, lippenstift. Als tiener had zij steeds weer huiduitslag en reacties, zonder te begrijpen waarom.

Jaren later, door werk rond darmgezondheid, kwam het inzicht: wat het lichaam elke dag binnenkrijgt en op de huid krijgt, telt op. Die totale belasting begint al bij de geboorte.

Daarom kiezen wij voor een andere aanpak dan de meeste schoonheidsproducten. Geen lange lijsten met stoffen achter verleidelijke verpakkingen en grote beloftes. Wel pure biologische tallow als basis, aangevuld met natuurlijk gewonnen ingrediënten, met de hand gemaakt in het VK.

Tallow is een vet waarmee de mens al eeuwen de huid verzorgt. Door de hoge biologische beschikbaarheid is het voor ons een diep doordringende huidvoeding. Wij geloven dat de huid het meest heeft aan verzorging die dicht bij de natuur blijft: wij komen voort uit het land, en daar zoeken wij ook onze voeding en inspiratie.

Fierce Nature

Meer over huidverzorging, ingrediënten en gewoontes staat op de huidblog.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt een huidreactie op cosmetica?

Contacturticaria trekt meestal binnen 24 uur weg. Een allergische contactdermatitis piekt rond 48 uur en kan daarna nog dagen tot enkele weken nodig hebben om te herstellen, zeker als de stof niet volledig wordt vermeden. Irritatie herstelt vaak binnen enkele dagen tot weken zodra het product stopt en de huid ruim wordt ingevet. Klachten die niet afnemen: naar de huisarts.

Kan ik allergisch worden voor een product dat ik al jaren gebruik?

Ja. Een allergie ontstaat pas na eerdere blootstelling aan een stof, soms na jaren gebruik zonder klachten. Ook een gewijzigde samenstelling van een vertrouwd product kan een nieuwe stof introduceren. Bij een plotselinge reactie op een oud product is het dus zinvol de huidige ingrediëntenlijst opnieuw te lezen.

Welke stoffen zijn het vaakst slecht voor een gevoelige huid?

Geurstoffen (Parfum, Fragrance) en conserveermiddelen zoals methylisothiazolinone geven het vaakst een allergische reactie. Verder zijn PPD in haarverf, formaldehyde en formaldehydevrijmakers, cocamidopropyl betaine in zeep en shampoo en sommige UV-filters bekende oorzaken. Een korte ingrediëntenlijst verkleint de kans op contact met een van deze stoffen.

Wanneer moet ik met een huidreactie naar een arts?

Naar de huisarts bij klachten die na enkele dagen niet verbeteren, steeds terugkomen, uitgebreid zijn, blaren vormen of ontstoken lijken, en bij reacties rond de ogen. De huisarts kan doorverwijzen voor een plakproef bij de dermatoloog. Bij zwelling van lippen, tong of keel of bij benauwdheid direct 999 bellen.

Aanbevelingen

Hinterlassen Sie einen Kommentar

TODO

0:00 / 0:00
Fierce Nature organic skincare